martes, 17 de octubre de 2017

RELEMBRANDO AS FLORIDAS ARDENTÍAS DE MAIO DE EDELMIRO



Temporais pasaxeiros é a última obra de Edelmiro Vázquez Naval, o poeta de Toubes (A Peroxa). Os responsables de Eurisaces Editora, de Ourense, escolleron unha acuarela dixital de Miguel F. Robledo, suxestiva paisaxe que abrangue capas e solapas, un mundo en silencio dnunhas terras baixas e verdes con auga a carón dunha lagoa con unha estatua de costas, solitaria e enigmática. Esta é a selecta funda que envolve e unifica aquel poemario con As voces da saudade (1988), O rito do regreso (1996), e As luces de noutrora (2010), obra xa ponderada nesta columna de La Región. A minuciosa revisión delas encheuno de tensións, segundo nos comentou o autor, que removelas augas pasadas ten o seu aquel... Este libro que arrexunta todo o de Edelmiro ben de ser presentado entre nós nun ‘acto integral para un poeta integral’, nas atinadas palabras de Claudio Rodríguez Fer, un dos presentadores da obra, con Luís Álvarez Pousa, amigo seu dende os tempos do ‘microclima ideolóxico no que todo tiña cor de ceo’, no Seminario.



Tal vez imos fuxindo da inminente outonía’ concreta Edelmiro, profesor xubilado fai uns anos do IES Otero Pedrayo, no primeiro poema, idea que ecoa (é preciso que acepte que xa foi mediodía/no meu tempo), e resoa noutras partes (Esta luz que esmorece). Achégase polas sendas da nenez revivida aos seus silandeiros lugares de refuxio, por más que aquela fonte non reflicta xa as miraxes e belezas dos tempos, segundo escribe. Malia todo, regresa reconfortado á cidade... Por veces o poeta ve o corvo fúnebre e agoireiro do ‘Nevermore’ de Edgar Allan Poe, e afastalo quere. Lémbrate, Edelmiro, da imaxe daqueloutro que dicía cada solpor ‘cras’, e repetíao a mañá seguinte, ensinanza moral de Sebastián de Covarrubias Orozco que nos invita a non deixar as cousas para o día seguinte: Vive hodie por lema, fronte ao Cras, cras, imaxe dos seus Emblemas morales.

Nunca entrevista recente para LVG, foto Santi M. Amil.

Imaxínote, di o poeta ‘vendo ir índose o río do teu pobo’, e ‘debruzado na ponte do muíño’ sen poder pensar en nada, con Pessoa, ese home que perdido de si mesmo, sinala noutro poema, ‘fuxía tempo abaixo’, por mais que o verdadeiro camiño non estea nos outros: áchase baixo os propios pés, e hai que viaxar só... Escribe, e se describe, en outono, lonxe do río de Outeiro, espazo de seu como a Comala do admirado Rulfo. Esta obra, e as outras do corpus poético conforman así o libro total dun poeta exacto e auténtico, profesor de matemáticas noutrora, con afán por ‘reforzar a estradas que fan posible a construción da nova cidade’, segundo Pousa

O acto na sala de Elcercano coa interpretación duns adagios dos grandes do século XIX polo mestre Ángel Losada, e as declamacións poéticas do profesor Ramón Cao, fóronse intercalando na velada, acadándose así unha gran altura cultural. Un mérito para Javier González, coordinador da editorial.


A rosa enferma de Blake murchándose no Pé de Ourense, e os vinte e dous poetas que canta o reiseñor en Arte de Trobar, entre eles Víctor Campio, quen na presentación sorría beatífico...



martes, 10 de octubre de 2017

FOTÓGRAFOS ANTE EL CINE



Llega a Ourense una exposición de fotografía y cine: es 'Platea’, y está en la calle, cómo podría ser de otro modo. Se ha instalado en la ‘Alameda de arrriba’, en la Avda. Pontevedra, tramo paralelo al ‘Orfeón y Hotel Barcelona’…, podríamos decir, si existiesen, mas ambos pertenecen al pasado. La plaza es llamada in extenso como Obispo Cesáreo, aunque en puridad este nombre alude al prelado por el ala norte de este antiguo espacio, que tiene además, el Liceo y su perdido jardín por el este. El cine es, ante todo, fotografía o, cuando menos, sin esta aquel no existiría. Así ha sido desde los comienzos a fines del XX. En nuestros días, en que los modos de grabar y las propias películas han mutando con la digitalización. Desde sus sólidos marcos metálicos podemos disfrutar de las efímeras fotos en pequeños ámbitos abiertos y notables dimensiones.

Lleva por subtítulo "Los fotógrafos miran al cine", y trae a un gran número de conocidos profesionales de la fotografía, coordinados por Blanca Berlín, galerista madrileña, y Sonia Pérez Gontán. Acción Cultural Española (AC/E) está detrás como impulsora de esta iniciativa que se viene exponiendo al aire libre desde 2015 por la geografía estatal, de Cádiz a Valladolid o A Coruña. De aquella es, precisamente un fotograma de ‘Taxi driver’ con Robert de Niro apuntando a los espectadores con su arma cual Justus T. Barnes en la película muda de 1903 ‘Asalto y robo a un tren’.


Están el músico Andreu Catalá con Santiago Segura en ‘El gran Vázquez’; y el artista Antonio Lafuente, con un fotomontaje en BN tocado y coloreado a mano con acuarelas, Chema Conesa, Cristina Gª Rodero, y con ella Laura Torrado, artista e doctora de Bellas Artes, Francesc Catalá-Roca, ya fallecido…


El gran Joan Fontcuberta con un fotomosaico, ‘Googlerama: la obra maestra’, 2006, basado en el Balzac de ‘La chef-d’oeuvre inconnue’ y la película de Rivette, en la que se ve a Gillete como modelo de Frenhofer, Ciuco Gutiérrez o el cine dentro del cine desde ‘Todo sobre mi madre’ de Almodóvar; Manuel Vilariño quien, de la licenciatura en biología en Santiago se ha hecho poeta y convertido en un gran artista visuales, hace una serie de seis fotos basada en ‘A bout de souffle’ de Godard, uno de los iconos de la Nouvelle vague…


Una de las obras más vistosas está firmada por Ouka Lele (Bárbara Allende), un retrato simpático de la serie peluquería con Alberto Guspi, una aproximación de fotografía y pintura. También gustará por su interés atávico ya desde lo etnográfico las vacas gallegas ante la puerta de un cine, obra del catalán Rocard Terré, quien vivió en Galicia, falleciendo en 2009 en Vigo, donde vivía.




Para finalizar, Chema Madoz, confesando desde el B/N como todo comenzó con su profesor de historia del arte el día que substituyó las diapositivas por cine, que luego debían analizar… Las fotografías llegan para introducir al OUFF (Ourense International Film Festival, aquí Festival de Cine Internacional de Ourense), mas también para recordar entre nosotros que el Outono Fotográfico está aquí...



domingo, 8 de octubre de 2017

Caxigueiro outubro


CODA:

o 6 de outubro o artista engadiu..., con este reflexivo texto:


O tempo pasa... Será tan difícil chegar a un compromiso formal para a celebración dun referendo "legal" (a medio prazo)? Esa posibilidade non se contempla? O dereito a decidir xa non é un dereito?. A violencia sempre é un fracaso de tod@s, e polo que observo hai moit@s dispostos a participar. 
A onde imos?...


E o día 8:

'Din que as pasas son boas para a memoria...':




viernes, 6 de octubre de 2017

Xurxo Lobato na Academia de España en Roma


      Dúas tomas fotográficas en contrapicado cenital con dúas catedrais do interior do Antigo Reino de Galicia, das más antigas, son a proposta de Xurxo Lobato, grande da fotografía documentalista. 

A primeira delas é diante da porta norte da catedral de Lugo: vista ante portas...



E a segunda delas é na catedral de Ourense, porta do oeste, espazo do pórtico do Paraíso, intra portas...


Enfoque vs. desenfoque / profundidad de campo. Un artista. 

Son da exposición colectiva que organiza o MUSAC de León na Academia de España en Roma: "Muchos caminos, imágenes contemporáneas del Camino de Santiago". E vai dentro do Ciclo 'Remover Roma con Santiago'...


domingo, 1 de octubre de 2017

Mejuteando polos espazos virtuais dos cadros duns museos




Diante 'O descendemento da cruz' de Van der Weyden. LVG.
Hai un tipo de visitantes especiais nos Museos de Belas Artes, os pintores que copian cadros. Así o temos visto, agás no de Ourense nos últimos vinte anos... algo que temos perdido por estar pechado, traxedia que apenas alcanzamos a sentir. Velázquez copiando a Tintoretto en Italia, Manet facendo o mesmo en Madrid, e o propio Parada Justel.

Vítor Mejuto, o autor da exposición do Centro Cultural da Deputación, non podería facela sen ter visitado o Museo do Prado ou o de Belas Artes de A Coruña, cidade na que traballa. Mais el non copia: mira e admira, e dende o desfrute, fai no seu taller a análise, con medios dixitais, traballándoas logo no cabalete, onde son xa súas. A artimaña de baleirar a obra retirando as figuras consegue outra percepción do espazo, con liñas e campos visuais. Así, consegue un patrón plano, para pintar capas planas de cores intensas. Mais as obras orixinais son un todo e dependen dun contexto histórico.



Tendes que achegarvos todos os amantes do xogo “ti non eres de... se non sabes que é”, que pon en marcha a memoria visual e cultural destas pinturas. Para irmos comezando, atoparedes aquí presidindo a mostra a Anunciación de Fra Angélico. A obra feita como aqueles recortables de cores da nosa infancia, ten figuras e as estruturas básicas, polo que semella fácil identificala co orixinal. E tamén a Rendición de Breda, de Velázquez.

Máis na meirande parte da exposición dende a selección dos motivos polo artista a asociación é menos doada, caso do Tránsito da Virxe de Andrea Mantegna, na que altera ademais a posición das coroas dos Apóstolos, ou o Martirio de San Felipe, de José de Ribera. Son unhas escollas caprichosas para nós, quizais menos para o artista, coas que Mejutomejutea’ e xoga. E fainos desfrutar coa intriga desde o coñecemento cultural. 






Na inauguración o gran Ánxel Huete, afastouse do grupo co que estaba para achegarse á obra inspirada en San Juan de Mata renuncia al doctorado y lo acepta luego por inspiración divina, de Vicente Carducho. Mais esta é unha peza para nota, ao xeito de Juan Ramón Jiménez, quen dixera aquelo de 'para la minoría siempre'. 





O pintor diante da sea obra baseada na Resurrección de Xto. de El Greco. LVG.
Hai outras deste tenor, caso de 'La caída de Ícaro' de Gowy, a de Van der Weyden, o rapto de Europa de Valloton ou políptico de San Antonio de Piero della Francesca, baseada no seu remate superior. 

Mais o artista actúa con nobreza ao poñerlle o seu título orixinal e autor, na procura dun diálogo co espectador dende o enxeño. Aquí é onde a exposición se transforma para os interesados espectadores.

As baseadas en El Greco e Il Tintoretto, de grande formato, son empeño excesivo, achándose o máis acaído da esencia da creatividade de Vítor Mejuto en obras menos complexas, caso o Paso da lagoa Estigia, de Patinir. Noutro territorio está o motivo xeométrico da torre de San Nicolás da Coruña, obra decimonónica de Faustino Domínguez, nunha marabillosa igrexa de Simón Rodríguez, do estilo barroco galego de placas, que pode ser un verso solto, ou algo máis...

De Gardón. Ourense, 1. de outubro.

O autor diante da súa obra baseada en Tintoretto. LVG.

viernes, 29 de septiembre de 2017

Daniel Caxigueiro e a situación de España en setembro

O artista Daniel Caxigueiro deu en publicar dende o quince de setembro, ata o 29, estas obras conceptuáis que son unha forma de expresar/explicar (se), en tempo real, ante o que está a suceder en tempo real neste Reino de España, no que vivimos.  

Desde a/s súa/s arte/s.

'Desconcertado (primer acto)':


'Desconcertado (segundo acto)': 

Unha obra que falta de silencios, segundo o artista

'Cando o surrealismo ocupa as nosas vidas, o Desconcert (tercer acte) vese contaxiado':

      
'Desconcert' (quart acte):


'Sin vergüenza, sin consideración y sin piedad

me han construido en torno altas, sólidas murallas.

Y ahora , heme aquí, quieto y desesperándome.

No pienso en otra cosa: este destino me devora el alma.

¡Tantas cosas tenía yo que hacer ahí fuera!

¡Cómo no me di cuenta cuando las construían!

Y sin embargo nunca oí ruidos ni voces de albañiles.

Desde el mundo exterior- y sin sentirlo- me encerraron'
. (K.KAVAFIS: 'Murallas').

nº 5


nº 6

nº 7


                                                                            nº8



                                              nº 9: 'cando as apariencias enredan':



                                                                           nº 10

                                                                     
                                                                      nº 11


                                                                        nº 12



(CONTINUARÁ?)


sábado, 23 de septiembre de 2017

Equinoccio de otoño en San Miguel de Celanova, Mozárabe/'pre románico'


 Equinoccio en San Miguel de Celanova, Mozárabe/'pre románico'.
                                                            "1.SERENIDADE 8:15.



                                                          2. VELAÍ VÉN 8:27.


                                                            3. EXPLOSIÓN 8:34.



                                                           4.IMPLOSIÓN 8:35.
  


                                                            5. SOMBRAS 8:36.


                                                                6.MISTERIO 8:36.



                                                         7. UN BURAQUIÑO...


De Xosé Benito Reza son as fotos e os atinados comentarios. Velaquí a súa secuencia, coas dúas finais que engado do cartel. Todo precisión e sensibilidade...



miércoles, 13 de septiembre de 2017

Na morte de Xohana Torres

Xohana Torres Fernández, Santiago, 22.novembro 1931/ Vigo, 12.setembro.2017, martes. Foto 2001.

















Facendo miñas as palabras de Francisco Castro, digo: 


"Hoxe a cultura galega está de loito tralo falecemento, onte, dunha das poetas máis grandes e que máis influenza teñen exercido en toda a historia das nosas letras como foi Xohana Torres.




Un retrato dela, saído das mans de Laxeiro.

Poeta delicada onde as houber, e militante, en tempos dificilísimos e perigosos, a prol da nosa cultura. Seus son algúns dos versos máis repetidos por todas e todos os que aspiramos a, algunha vez, dicir algo con sentido. 


Con Xosé Luís Méndez Ferrín, Xosé Luís Franco Grande, Bernardino Graña, Camilo Gonsar, María Xosé Queizán ou Carlos Casares, foi unha das voces que empezaron a construír a modernidade da nosa literatura na colección 'Illa Nova', de Galaxia. 


Novelas como Adiós, María, poemarios como Estación ao mar ou libros para os máis pequechos como Polo mar van as sardiñas (ademais do seu traballo teatral ou radiofónico) dan a dimensión inmorrente da súa obra".







Hoxe, o laio en Galicia podería ser 'EU TAMÉN NAVEGAR'...